To jest skrócona wersja naszej strony internetowej.
Aby uzyskać dostęp do pełnej strony internetowej Światowego Kongresu Żydów w języku angielskim, kliknij tutaj

כל ישראל ערבים זה לזה

"Wszyscy Żydzi odpowiedzialni za siebie nawzajem"

Światowy Kongres Żydów to międzynarodowa organizacja reprezentująca gminy i organizacje żydowskie w 100 krajach świata. Występuje on w ich imieniu wobec rządów, parlamentów, organizacji międzynarodowych i przedstawicieli innych wyznań. WJC odzwierciedla różnorodność narodu żydowskiego i jest neutralny politycznie.

Ideę Kongresu oddaje pochodzące z Talmudu zdanie „Kol Yisreal Arevim Zeh beZeh (Wszyscy Żydzi odpowiedzialni za siebie nawzajem). Od swojego powstania w szwajcarskiej Genewie w 1936 roku WJC stoi na czele walki o prawa Żydów i gmin żydowskich na całym świecie.

WJC, „broń dyplomatyczna narodu żydowskiego”, od momentu powstania aktywnie uczestniczy w niezliczonych kampaniach, stając w obronie sprawiedliwości wobec ofiar Holokaustu i ich potomków. Do jego zadań należy walka o wypłatę odszkodowań za szkody wyrządzone przez nazistów, pielęgnowanie pamięci o Holokauście, odzyskiwanie skradzionych dóbr materialnych Żydów lub uzyskiwanie odszkodowań za nie oraz negocjowanie ze szwajcarskimi bankami w sprawie aktywów przechowywanych na tzw. kontach uśpionych, prowadzenie kampanii o prawa Żydów sowieckich do emigracji do Izraela lub wolnego praktykowania swojej religii; dążenie do upublicznienia kłamstwa prezydenta Austrii i dawnego Sekretarza Generalnego ONZ Kurta Waldheima na temat jego przeszłości wojennej; walka z antysemityzmem i nieustanne wspieranie państwa i narodu izraelskiego w walce o życie w pokoju ze swoimi sąsiadami.

Przez lata WJC utrzymywał uprzywilejowane stosunki ze Stolicą Apostolską na rzecz pogłębiania dialogu z Kościołem Rzymskokatolickim.Kongres jest także zaangażowany we wspieranie relacji międzywyznaniowych z innymi Kościołami chrześcijańskimi, a także przedstawicielami społeczności islamskich i innych wyznań.

Przewodzony przez prezesa Ronalda S. Laudera, Komitet wykonawczy WJC organizuje regularne spotkania w celu omawiania spraw związanych z działalnością WJC. Zarząd WJC spotyka się co rok, a Zgromadzenie plenarne co cztery lata skupia delegatów ze wszystkich stowarzyszonych gmin i organizacji żydowskich w celu wybrania zarządu WJC i ustanowienia polityki Kongresu.

Światowy Kongres Żydów skupia krajowe organy reprezentujące gminy żydowskie w 115 krajach świata, lokalne organizacje reprezentujące Żydów, jak również liczne międzynarodowe organizacje żydowskie.

Lokalne organizacje stowarzyszone z WJC to Afrykański Kongres Żydów, Euroazjatycki Kongres Żydów, Europejski Kongres Żydów, Latynoamerykański Kongres Żydów, Światowy Kongres Żydów w Izraelu i Światowy Kongres Żydów w Ameryce Północnej.

Do WJC należą także następujące organizacje żydowskie: Liga Przeciwko Zniesławieniu, Synowie Przymierza, Konferencja Rabinów Europejskich, Konferencja Żydowskich Roszczeń Materialnych Przeciwko Niemcom, Hillel, Międzynarodowa Rada Kobiet Żydowskich, Międzynarodowy Komitet Żydowski ds. Konsultacji Międzywyznaniowych, Międzynarodowa Syjonistyczna Organizacja Kobiet, Światowa Unia Studentów Żydowskich, Światowa Organizacja Syjonistyczna / Agencja Żydowska dla Izraela.

Światowej sławy filantrop, inwestor, kolekcjoner sztuki i dawny urzędnik państwowy, amb. Ronald S. Lauder pełni funkcję prezesa WJC od czerwca 2007 r. Prezes Lauder wykazuje także głębokie oddanie Judaizmowi poprzez liczne akcje dobroczynne na całym świecie.

Jako prezes WJC ambasador Lauder miał okazję poznać wielu premierów i przedstawicieli rządów walczących o sprawy ważne dla Żydów i gmin żydowskich na świecie. Jest wielkim orędownikiem Izraela, zwłaszcza w czasach, kiedy kraj i jego obywatele stają się celem ataków. Propaguje także konieczność pomocy w rozwijaniu nowych gmin żydowskich na całym świecie.

Od 1983 do 1986 roku Ronald S. Lauder pełnił funkcję zastępcy asystenta sekretarza obrony Stanów Zjednoczonych ds. Europy i NATO. W 1986 r. został wyznaczony przez prezydenta Reagana na stanowisko ambasadora USA w Austrii. Zbudował tam silne relacje dyplomatyczne pomiędzy obydwoma krajami, potępiając osobiście Kurta Waldheima, który został prezydentem Austrii.

Doświadczenia ambasadora Laudera w Austrii jeszcze bardziej pogłębiły jego szacunek wobec dziedzictwa żydowskiego i zaangażowanie w jego ochronę. Zajął się odnawianiem życia gmin żydowskich w Europie Środkowej i Wschodniej, wyniszczonych przez Holokaust i poddawanych komunistycznym represjom. W 1987 roku ustanowił Fundację Ronalda S. Laudera, która wspiera obecnie 37 żydowskich szkół, obozów i ośrodków gmin w Austrii, na Białorusi, w Bułgarii, Czechach, Niemczech, Polsce, Rumunii, Słowacji, Ukrainie i na Węgrzech. Wysiłki Laudera zaowocowały uświadomieniem sobie przez tysiące młodych Żydów wagi spuścizny żydowskiej.

Ambasador Lauder stworzył także program międzynarodowej wymiany studenckiej pomiędzy uczelniami w Nowym Jorku i Wiedniu, obejmujący obecnie także studentów z Berlina, Budapesztu, Pragi, St. Petersburga, Sofii i Warszawy.

W 1997 roku został wybrany prezydentem Żydowskiego Funduszu Narodowego, a po dziesięciu latach owocnego urzędowania został Przewodniczącym Rady. Od 1999 do 2011 roku pełnił funkcję prezesa konferencji przewodniczących wiodących amerykańskich organizacji żydowskich.

Zainteresowanie sztuką ambasadora Laudera i jego zaangażowanie w walkę na rzecz sprawiedliwości zawiodły go do stworzenia i stanięcia na czele Komitetu ds. Odzyskiwania Dzieł Sztuki, który pomógł ustanowić międzynarodowe prawa umożliwiające odzyskiwanie dzieł sztuki skradzionych przez nazistów podczas II wojny światowej. Komitet nieustannie pomaga w odzyskiwaniu ważniejszych obrazów i dostarczaniu ich prawowitym właścicielom.

W 2008 roku ambasador Lauder został wybrany przewodniczącym Światowej Żydowskiej Organizacji Roszczeniowej.

Pełni także funkcje przewodniczącego Rady ds. Dziedzictwa Żydowskiego, dyrektora Międzynarodowej Rady Nadzorczej Międzynarodowego Stowarzyszenia na rzecz Jad wa-Szem, członka Rady Muzeum Holokaustu Stanów Zjednoczonych, członka zarządu Żydowskiego Seminarium Teologicznego, członka zarządu Amerykańsko-Żydowskiego Połączonego Komitetu Rozdzielczego, członka rady naukowej Fundacji Abrahama, przewodniczącego rady naukowej Archiwum Sacharowa na Uniwersytecie Brandeis oraz członka międzynarodowej rady naukowej Muzeum Tel Awiwu. Ambasador Lauder jest główną figurą wspierającą Centrum Szalom od jego powstania. Jest również honorowym przewodniczącym rady nadzorczej Muzeum Sztuki Współczesnej.

Światowy Kongres Żydów ma liczne priorytety: aktywny sprzeciw wobec wszelkich form antysemityzmu i rasizmu, dążenie do zachowania pamięci o Szoach przez przyszłe pokolenia, zapewnianie sprawiedliwości ofiarom Holokaustu i ich potomkom, wspieranie Izraela i przeciwstawianie się coraz silniejszemu podważaniu legalności państwa żydowskiego, sprzeciwianie się zagrożeniu ze strony obecnego reżimu Iranu, umacnianie stosunków międzywyznaniowych, prowadzenie kampanii na rzecz sprawiedliwości dla Żydów z ziem arabskich, praca na rzecz dobrobytu gmin żydowskich na całym świecie.

Antysemityzm

Antysemityzm, pomimo wysiłków wkładanych przez rządy i organizacje pozarządowe w zwalczanie go, jest nadal głęboko zakorzenionym zjawiskiem w wielu krajach demokratycznych. Oprócz „tradycyjnego” antysemityzmu na całym świecie rosną przejawy jego nowych form i sposobów wyrażania.

Kwestie dotyczące gmin żydowskich

Główną rolą Światowego Kongresu Żydów jest pozostawanie w ciągłym kontakcie z wszystkimi stowarzyszonymi gminami żydowskimi na świecie, odpowiadanie na ich określone społeczne, kulturalne, edukacyjne i religijne potrzeby, ułatwianie kontaktów pomiędzy gminami i zapewnianie – zwłaszcza w przypadku małych i odizolowanych gmin – stosownej potrzebnej pomocy.

Spuścizna Holokaustu

Choć od Zagłady minęło już siedemdziesiąt lat, niektóre kraje nadal nie zwróciły skradzionych dóbr żydowskich ich prawowitym właścicielom. WJC broni praw ofiar i ich potomnych. Dokłada też starań, by największa zbrodnia w historii ludzkości nie była negowana ani trywializowana.

Dialog międzywyznaniowy

WJC zawsze inicjował dialog pomiędzy trzema religiami Abrahama: judaizmem, chrześcijaństwem i islamem. Współpraca pomiędzy wyznaniami może w znaczący sposób przyczynić się do pokoju na świecie i lepszego porozumienia pomiędzy gminami w naszych społeczeństwach.

Zagrożenie ze strony Iranu

Nuklearne dążenia Iranu stanowią zagrożenie wobec jego sąsiadów i świata. Iran jest jednym z najważniejszych sponsorów terroryzmu. Przywódcy Iranu, z prezydentem Ahmadineżadem na czele, nieustannie kwestionują lub negują Holokaust i zagrażają Izraelowi.

Izrael

Prawo do istnienia Izraela jako kraju żydowskiego jest na świecie nieustannie podważane. WJC i organizacje stowarzyszone bronią zasadności istnienia Izraela na wszystkich poziomach i wspierają kraj w obliczu nieuzasadnionych i stronniczych ataków.

Żydzi z ziem arabskich

Los i problemy Żydów, którzy opuścili ziemie arabskie lub zdecydowali się na nich zostać po 1948 nie są dobrze znane. WJC jest zaangażowany w podnoszenie tego zagadnienia wśród rządów i organizacji międzynarodowych.
 

Kiedy 230 delegatów reprezentujących gminy żydowskie w 32 krajach spotkało się w Genewie w sierpniu 1936, aby ustanowić Światowy Kongres Żydów, zagrożenie było jasne i aktualne: Żydzi w nazistowskich Niemczech byli prześladowani i pozbawiani swoich praw, a Europę ogarniała rosnąca fala antysemityzmu.

Głównym celem nowej organizacji była mobilizacja Żydów i sił demokratycznych przeciwko nazistowskim atakom, walka o równouprawnienie polityczne i ekonomiczne, wspieranie ustanowienia Żydowskiego Domu Narodowego w Palestynie, stworzenie światowej organizacji reprezentującej interesy Żydów w oparciu o ideę jedności narodu żydowskiego, zorganizowaną w sposób demokratyczny i mającą możliwość działania w sprawach wagi światowej.

To właśnie Światowy Kongres Żydów w 1942 roku zaalarmował wolny świat o popełnianym przez nazistów Holokauście i wywarł nacisk na rządy Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii do podjęcia natychmiastowych działań w historycznym „telegramie Riegnera” wysłanym przez ówczesnego sekretarza generalnego WJC Gerharta Riegnera. WJC ustanowił komitet zapomogi dla żydowskich uchodźców wojennych i współpracował z Międzynarodowym Komitetem Czerwonego Krzyża w kwestii ochrony Żydów w krajach znajdujących się pod okupacją niemiecką.

Podczas wojny WJC aktywnie lobbował rządy alianckie w kwestii przyznawania wiz żydowskim uchodźcom z Europy i zapewniania przywracania praw mniejszości żydowskich na terenach wyzwolonych przez siły alianckie. W kwietniu 1945 roku WJC zdołał wyzwolić 4500 więźniów z obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbrück w wyniku bezpośrednich negocjacji z wysokiej rangi nazistą.

Po zakończeniu II wojny światowej WJC podjął wysiłki zmierzające do odbudowania gmin żydowskich w Europie, zapewnienia pomocy osobom wysiedlonym i ocalałym z Holokaustu, uzyskania odszkodowań dla ofiar ze strony Niemiec i dążenia do ukarania nazistowskich przywódców, którzy popełnili zbrodnie przeciwko ludzkości.

W 1951 roku prezes WJC, Nahum Goldmann, ustanowił Konferencję żydowskich roszczeń materialnych przeciwko Niemcom w celu uzyskania odszkodowań. Rok później w Niemczech Zachodnich podpisano Porozumienie Luksemburskie, dzięki czemu prawie 300 000 Żydów ocalałych z Holokaustu otrzymało łączne odszkodowanie w wysokości 60 miliardów dolarów amerykańskich i wypłaty rent ze strony Niemiec przez ostatnich sześćdziesiąt lat.

Światowy Kongres Żydów skutecznie lobbował także w ONZ i u rządów krajowych w kwestii ustanowienia państwa izraelskiego. Po 1948 WJC skupił się na losie uchodźców żydowskich w krajach arabskich, a także starał się przyciągnąć uwagę międzynarodową do doli Żydów w Związku Radzieckim, którzy ostatecznie uzyskali pozwolenie na przeniesienie się do Izraela lub pozostanie w swoich społecznościach, zależnie od swojej woli, a także do nieograniczonego praktykowania i wyrażania swojej religii.

Pod przewodnictwem Edgara M. Bronfmana, który stał na czele WJC w latach 1979–2007, WJC naświetlił nazistowską przeszłość prezydenta Austrii i Sekretarza Generalnego ONZ, Kurta Waldheima. W latach 90. XX wieku Kongres skutecznie lobbował restytucję aktywów ofiar Holokaustu przechowywanych na tzw. „uśpionych” kontach m.in. w bankach szwajcarskich i dopilnował zwrócenia ich prawowitym właścicielom lub wypłacenia stosownych rekompensat. 17 krajów ustanowiło komisje mające na celu sprawdzanie aktywów z czasów Holokaustu, włączając w to szabrowane dzieła sztuki. Odzyskane środki zostały wykorzystane do wsparcia licznych programów na całym świecie.

WJC walczy także o sprawiedliwość wobec osób skazywanych na roboty przymusowe – zarówno Żydów, jak i przedstawicieli innych wyznań – którzy przez lata nie otrzymali żadnego zadośćuczynienia za swój okrutny los. Ostatecznie w 2001 roku ustawiono w Niemczech fundusz w wysokości 5 miliardów dolarów.

Światowy Kongres Żydów sprzyja także lepszemu zrozumieniu między religiami, współpracując w tej kwestii głównie z Kościołem Katolickim oraz organizacjami, które umożliwiły ustanowienie relacji dyplomatycznych pomiędzy Izraelem i Stolicą Apostolską w 1993 roku.

WJC jest obecnie jedyną w pełni światową organizacją żydowską ze stowarzyszonymi gminami i organizacjami w ponad 100 krajach na świecie.

Misją Światowego Kongresu Żydów jest wspieranie jedności i reprezentowanie interesów narodu żydowskiego, a także zapewnienie ciągłości i rozwoju jego religijnej, duchowej, kulturalnej i społecznej spuścizny. Główne cele Światowego Kongresu Żydów to m.in.:

  • wzmacnianie solidarności pomiędzy gminami żydowskimi na całym świecie oraz, uznając główną rolę państwa Izrael w budowaniu współczesnej tożsamości żydowskiej, zacieśnianie więzów gmin żydowskich oraz Żydów w diasporze z Izraelem;
  • gwarantowanie praw i statusu Żydów i gmin żydowskich, bronienie ich interesów, jak również ochrona przed ich kwestionowaniem, gwałceniem i zagrożeniami dla nich;
  • propagowanie i wspieranie kreatywnego rozwoju społecznego, religijnego i kulturalnego życia Żydów na świecie, edukacji żydowskiej oraz rozwoju wartości żydowskich, a także zapewnianie ciągłości i przekazywania dziedzictwa żydowskiego kolejnym pokoleniom;
  • pomoc gminom żydowskim w umacnianiu ich tożsamości żydowskiej i stawianiu czoła problemom w sferze politycznej, prawnej, społecznej, religijnej, kulturalnej czy ekonomicznej;
  • reprezentowanie i występowanie w imieniu gmin członkowskich i narodu żydowskiego wobec władz krajowych, przedstawicieli organizacji oraz władz rządowych, międzynarodowych i krajowych, organizacji pozarządowych, grup międzywyznaniowych, przedstawicieli innych wyznań i instytucji społecznych;
  • pielęgnowanie pamięci o Holokauście i milionach zamordowanych Żydów oraz niezliczonych gminach żydowskich zniszczonych w czasie Szoah, a także występowanie w imieniu ocalałych i ich rodzin;
  • zwalczanie antysemityzmu we wszelkich jego przejawach i zwiększanie świadomości społecznej dotyczącej zagrożeń związanych z wszelkimi przypadkami nietolerancji, przemocy lub prześladowania na tle etnicznym, wyznaniowym czy rasowym;
  • propagowanie i wspieranie dialogu międzywyznaniowego i uczestniczenie w nim; oraz
  • wspieranie i propagowanie równości płci oraz angażowanie młodych Żydów w działalność gmin żydowskich i ich organów administracyjnych.

Światowy Kongres Żydów dąży do współpracy z rządami, narodami, organizacjami i osobami prywatnymi w celu osiągnięcia powyższych celów w duchu pokoju, wolności, równości i sprawiedliwości.